Para Kay B

March 17, 2010

 

(o kung paano dinevastate ng pag-ibig ang 4 out of 5 sa atin)

 

Naniniwala ka ba sa pag-ibig? Malamang kung hindi ka pa nakaranas umibig tataas ang iyong kilay, kukunot ang noo at ibabagsak na lang ang diyaryong ito sa kung saan. Sa quota kaya ng pag-ibig? Kakayanin mo bang malaman kung saan ka mabibilang?

 

Ako ay pinapasulat ng kung anong artikulo ngunit sa kasamaang palad, dala na rin siguro ng katamaran, hindi ko nagawa. Ang bagsak ay isang book review ng Para Kay B na unang nobela ng batikang manunulat na si Ricky Lee.

 

Sa kanyang unang nobela, naglakas loob si Ricky Lee na sumulat ng akdang pwedeng basahin ng lahat (kung ikaw man ay tao), ang temang naghahari na sa m

 ga bookstore at sa mga bulsa ng mga hopeless romantic na  kung tawagin ay  pag-ibig

 

Ang para kay B ay binubuo ng limang istorya ng pag-ibig nina Irene, Sandra, Erica, Esther, at Bessie kung saan ipinakilala ni Lucas, isang baguhang manunulat, ang teorya niya tungkol sa quota ng pag-ibig na sa limang babaeng ito ay isa lang ang liligaya. Ang apat ay literal na “madi-devastate”.

           

 

Umikot ang lahat kay Lucas na gumagawa ng mga istorya at tauhan na ianakala niyang gugustuhing gampanan ni Bessie, ang kanyang iniibig na mahilig umarte at magsadula ng kung ano mang trip niya.

 

Si Irene na umibig sa isang pangako ng kasal, si Sandra na umibig sa sariling kadugo, si Erica na umibig sa ideya ng pag-ibig, si Esther na umibig sa kapwa babae, at sa totoo nitong kwentong si Bessie na hindi inibig ang umiibig sa kanya.

 

Sa kabila ng pagsusulat ng mga manyuskrito para sa mga pelikula tulad ng sikat na “Himala” na ginampanan ni Nora Aunor sa nakaraang dekada, sa pagkakataong ito, mas pinili ni Lee na magsulat ng tungkol sa pag-ibig at pinatunayan niyang isa siyang henyo di lamang sa pelikula kundi pati sa larangan ng panitikan.

 

Hindi siya nagpakulong sa kumbensyonal na anyo na pagsulat. Iniwasan niya ang paggamit ng mga bantas sa mga diyalogo ng mga tauhan na ayon sa kanya’y nakakasagabal lang sa pagbasa pero sa parehong pagkakataon ay hindi ka mahihilo sa kung sino mang tauhan ang nagsasalita.  Diretso kumbaga, walang preno.

 

Ang bagsak ng mga salita ay angkop sa gustong ipahiwatig na pagkakataon o sitwasyon sa kwento. Ibinibigay niya lahat ng detalye ngunit nagtitira ng kulang para gumana ang imahinasyon ng mambabasa.
         

 

Sabi nga ng mga kritiko, “umupo ka at kukwentuhan ka niya”.

 

 

Kaiba siya sa ibang libro ng pag-ibig na kung tawagin ay pocketbooks, Precious Heart’s Romance ang pinakasikat sa mga ito at pihadong ang iba sa inyo ay naaalala na ang pagka-adik noon.

 

Hindi pangkaraniwan ang mga kwento tulad ng tradisyonal na daloy kung saan alam mo na ang katapusan na ang bidang lalaki at babae ay mag-aaway, matatanto na mahal pa rin nila ang isa’t isa, magbabati, maghahalikan at liligayang magkasama habang buhay.

 

Trahedya ang pinakaangkop na salita para ilarawan ang ending ng bawat kwento. Aaminin kong nanggigil ako sa isang parte kung saan ginusto kong ako na lang sana ang sumulat ng buong kwento. Ang pagkasanay ko malamang sa lumang daloy ng kwento ng pag-ibig ang nagpagana sa aking imahinasyon para manguna at magdikta.

 

Si Lee ay nagbigay ng bagong perspektibo at pansin sa mga kalimitan nating hindi pinapansin na mga bagay. Para sa kanya ang lahat ay may  kwento ng pag-ibig. Simulan mo na sa mga bading at tomboy, magkapatid, matalik na magkaibigan, at sa mga nagmahal sa ideya ng pag-ibig.

 

Ang katotohanang ang lahat ng tao ay iibig , aabot sa pagkakataong mangangailangan ng pagmamahal at sa huli’y tatanungin sa sarili kung masaya siya o hindi- kung kasali man siya sa quota ng pag-ibig.

 

Maihahanay nga si Lee sa mga batikang manunulat na nmakapasa na sa mga mapanuring mata ng mga mambabasa ng kasalukuyang henerasyon. Ang pamamayagpag ni Lee sa paggawa ng manyuskrito ngayon ay sinusubuikan na rin ang pagbasag sa kumbensyonal na anyo ng kwento, pagbibigay ng bagong pagsusuri sa unibersal na paksa ng pag-ibig at isyung panlipunan na nagawa na ng mga manunulat tulad nina Bob Ong at Eros Atalya.

 

Magkakaroon ng bagong mukha ang panitikang Pilipino. Mula dito maaalala ko ang limang kwento ng pag-ibig ni Ricky Lee at kung paano kayang igupo ng isang letra ang isang taong tunay na nagmamahal.

 

Ikaw? Isa ka bang malaking S? Anong letra ang gumugupo sa iyo?